|
ศักยภาพของอสม.
นับตั้งแต่งานสาธารณสุชมูลฐานได้ปรับเปลี่ยนรูปแบบและการดำเนินงาน โดยโอนงบประมาณลงสู่องค์การบริหารส่วนตำบลเฉลี่ยหมู่บ้านละ 10,000 บาท ทำให้การจัดทำแผนงานโครงการ และการดำเนินการขึ้น กับพื้นที่เป็นหลัก
การดำเนินงานสาธารณสุขมูลฐานในช่วง 3 ทศวรรศที่ผ่านมา เป็นยุทธศาสตร์หลักที่ทำให้งานสาธารณสุขในระดับชุมชนมีทิศทางที่ชัดเจนขึ้น โดยเฉพาะการสร้างอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่ บ้าน (อสม.) ซึ่งครอบคลุมพื้นที่ทั่วไปประเทศอย่างกว้างขวาง แต่ในช่วง 1 ทศวรรษที่ผ่านมาพบว่ากระแสงานสาธารณสุขมูลฐานได้ชะลอตัวลงอันเนื่องจากนโยบายการพัฒนาประเทศ เช่น นโยบาย 30 บาทรักษาทุกโรค รวมทั้งทิศทางการกระจายอำนาจของรัฐบาล รวมทั้งสถานการณ์ด้านโรคภัยไข้เจ็บที่เปลี่ยนแปลงไปจากเดิม ไม่ว่าจะเป็นการอุบัติขึ้นของโรคระบาดใหม่ๆ เช่น ไข้หวัดนก ปัญหายาเสพติด หรือปัญหาสุขภาพจิตในชุมชน เป็นต้น ทำให้หน่วยงานสาธารณสุขและหน่วยงานอื่นๆได้พยายามปรับบทบาทของอสม.ให้เข้ามามีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหาดังกล่าว อย่างไรก็ตามในการดำเนินการที่ผ่านมานั้น หน่วยงานสาธารณสุขยังขาดการประเมินศักยภาพของอสม. ว่าอสม.ทำงานอยู่ภายใต้สถานการณ์หรือเงื่อนไขใดในปัจจุบันมีศักยภาพแท้จริงอยู่ตรงจุดไหนในสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไป ดังนั้นจึงมีความจำเป็นที่ต้องประเมินศักยภาพของอสม.กับบทบาทที่กำลังเปลี่ยนแปลง ทั้งนี้เพื่อนำผลการศึกษานำเสนอต่อสถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข เพื่อใช้ในการวางแนวทางการพัฒนาศักยภาพ อสม. ในแผนพัฒนาฉบับที่ 10 ผลการประเมินศักยภาพอสม.ตามหน้าที่ความรับผิดชอบ 13 งาน พบว่าอสม.จะมีศักยภาพ สูงในการทำงานกิจกรรมที่เป็นการรณรงค์ตามช่วงเวลาที่ชัดเจน คือ การเฝ้าระวังโรคและป้องกัน และการสำรวจข้อมูล หน้าที่ที่อสม.มีศักยภาพปานกลาง ได้แก่ การแจ้งข่าวสาร การให้คำแนะนำ การประสานงาน และการพัฒนาสังคมภายในชุมชน หน้าที่ที่อสม.มีศักยภาพค่อนข้างต่ำ ได้แก่ การคุ้มครองสิทธิประโยชนของชุมชน และการพัฒนาเศรษฐกิจในชุมชน สำหรับหน้าที่ที่อสม.มีศักยภาพต่ำ ได้แก่การให้บริการสาธารณสุขเบื้องต้นในชุมชน การถ่ายทอดความรู้ การปฏิบัติงานในศสมช. การเป็นผู้นำชุมชน การวางแผนพัฒนาสุขภาพ
[วันที่: 2009-06-06]
|
